SEO kontrol listesi: Neyi, nasıl kontrol etmeli?

SEO kontrol listesi, bir sitenin aramada bulunmasını ve gelen ziyaretin anlamlı bir sonuca dönüşmesini etkileyen işleri sıraya koyar. İyi bir liste, her madde için nasıl kontrol yapılacağını, hangi bulgunun sorun sayılacağını ve düzeltmenin nasıl doğrulanacağını açıklar. Başlangıç sırası da bellidir: önce erişim ve dizine eklenme engelleri, ardından içerik, bağlantılar, kullanıcı deneyimi ve ölçümleme.

Bir raporda yüzlerce uyarı bulunması, yüzlerce ayrı iş yapılacağı anlamına gelmez. Aynı şablondaki tek hata birçok URL’yi etkileyebilir. Tersine, yalnızca bir sayfada görülen problem işletmenin en önemli başvuru kanalını kapatabilir. Bu yüzden kontrol listesini sitenin amacıyla birlikte değerlendirmek gerekir. Bir blog, ürün kataloğu ve kurumsal hizmet sitesi aynı öncelik sırasını paylaşmak zorunda değildir.

Önce organik aramanın işletmede hangi ihtiyacı karşıladığını yazın. Hedef ürün satışı, teklif talebi, uygulama keşfi veya destek içeriğine erişim olabilir. Ardından bu hedefe hizmet eden sayfa türlerini ayırın. Ana sayfa, kategori, ürün, hizmet ve blog şablonlarından örnekler seçin. Çok dilli sitelerde her dilin önemli sayfalarını ayrıca kapsama alın; yalnızca ana sayfayı incelemek yeterli bir başlangıç oluşturmaz.

URL envanterini site haritası, içerik yönetim sistemi ve Search Console verileriyle karşılaştırın. Bu kaynakların her biri farklı bir parçayı gösterir: yayımlanmış içerik, arama motoruna önerilen adresler ve aramada gözlenen performans. Aralarındaki farkları doğrudan hata olarak işaretlemeyin. Örneğin arama sonuçlarında görünmesi istenmeyen bir teşekkür sayfasının site haritasında bulunmaması bilinçli bir tercih olabilir.

İlk incelemede her şablondan örnek seçmek, tekrar eden sorunları daha hızlı bulmayı sağlar. Ancak örnekleme bütün sitenin hatasız olduğunu kanıtlamaz. Ortak şablonda problem bulunduğunda aynı yapıyı kullanan URL’lerde kapsamı genişletin. Trafik kaybı yaşayan, yeni yayımlanan veya gelir açısından önemli sayfaları ayrıca kontrol edin. Böylece incelemenin derinliği, bulunan soruna ve sayfanın önemine göre artar.

Aşağıdaki tablo bir başlangıç çerçevesidir. Öncelikleri sitenin durumuna göre değiştirin; her satırı bir kontrol sorusu, kanıt ve tamamlanma ölçütüyle takip edin.

Tablodaki öncelikler otomatik bir puanlama sistemi değildir. Örneğin başlık sorunu tek bir blog yazısındaysa bekleyebilir; bütün ürünlerde yanlış ürün adı gösteriliyorsa kapsamı büyür. Her bulguya etkilenen URL sayısını, ilgili sayfaların iş değerini ve düzeltmenin bağımlılıklarını ekleyin. Geliştirme ekibine yalnızca “canonical hatalı” yazmak yerine örnek URL’yi, mevcut durumu ve beklenen davranışı birlikte iletin.

Robots.txt ve noindex aynı işi yapmaz

Robots.txt, tarayıcıların hangi adresleri tarayabileceğini yönetir. Noindex ise erişilebilen bir sayfanın arama dizinine alınmaması için kullanılan yönergedir. Google’ın noindex belgesine göre robotun bu yönergeyi görebilmesi için sayfayı tarayabilmesi gerekir. Bir URL’yi robots.txt ile engelleyip aynı zamanda noindex eklemek, yönergenin okunmasını önleyebilir. Bu ayrımı özellikle test ortamından canlıya geçişlerde kontrol edin.

İncelemeyi yalnızca HTML içindeki robots meta etiketiyle sınırlamayın. HTTP yanıtındaki X-Robots-Tag başlığı da dizine eklenmeyi etkileyebilir. Önemli bir sayfanın tarayıcıda açılması, Google açısından bütün koşulların sağlandığını göstermez. Search Console URL Denetimi ile mevcut dizin bilgisini ve canlı testi ayrı ayrı değerlendirin; canlı testin başarılı olması sayfanın zaten dizine eklendiği anlamına gelmez.

Yönlendirme ve canonical sinyallerini karşılaştırın

Canonical, benzer veya aynı içeriğe sahip adresler arasından tercih edilen sürümü belirtir. Google’ın canonical rehberi, bunun bir sinyal olduğunu açıklar; tercih edilen adresin seçileceği garanti değildir. İç bağlantılar, site haritası ve yönlendirmeler aynı tercihi desteklemelidir. Bir ürün sayfasını alakasız bir kategoriye canonical vermek, içerikler arasındaki farkı ortadan kaldıran bir çözüm olarak değerlendirilmemelidir.

HTTP ve HTTPS, www kullanılan ve kullanılmayan adresler gibi sürümleri karşılaştırın. Kalıcı olarak taşınan sayfalarda uygun kalıcı yönlendirmeyi kullanın; eski adresten ilgili yeni içeriğe ulaşılabildiğini doğrulayın. Kaldırılan her sayfayı ana sayfaya göndermeyin. Yerine geçen içerik yoksa doğru bir 404 veya 410 yanıtı daha uygun olabilir. Asıl kontrol, kullanıcının beklediği içeriğe ulaşıp ulaşmadığıdır.

Site haritasını gerçek envanterle eşleştirin

Site haritasında aramada görünmesini istediğiniz kanonik URL’leri tutun. Yönlendirmeler, silinmiş adresler ve noindex sayfaları varsa bunların neden listeye girdiğini araştırın. Google’ın site haritası belgesi, gönderimin taranma veya dizine eklenme garantisi olmadığını belirtir. Lastmod alanı kullanılıyorsa anlamlı içerik değişikliklerini yansıtmalıdır; her dağıtımda bütün sayfaları güncellenmiş göstermek yerine değişen içeriğin tarihini takip edin.

JavaScript ve dil sürümlerini ayrıca inceleyin

JavaScript kullanan sitelerde sayfanın kaynak kodu ile oluşturulmuş görünümünü karşılaştırın. Ana içerik, bağlantılar ve meta bilgiler beklendiği gibi oluşuyor mu? Google’ın JavaScript SEO rehberi, tarama ve oluşturma sürecini ayrı aşamalar olarak ele alır. İçeriğin yalnızca bir kullanıcı etkileşiminden sonra yüklenmesi gibi durumları özellikle inceleyin. Tarayıcıdaki düzgün görünümü tek başına kanıt kabul etmeyin.

Birden fazla dil varsa hreflang bağlantılarının karşılıklı olduğunu, her sürümün kendisini de listelediğini ve doğru sayfaya gittiğini kontrol edin. İngilizce ürünün alternatifi Türkçe ana sayfa olmamalıdır. Google’ın dil sürümleri rehberi tam URL kullanımını ve karşılıklı bağlantıları açıklar. Dil seçicinin davranışını da test edin; etiketler doğru olsa bile kullanıcı yanlış içerikte kalabilir.

Anahtar kelimeyi doğru sayfayla eşleştirin

Bir sorgunun arama hacmi, o sorgu için nasıl bir sayfa gerektiğini tek başına söylemez. Sonuçlarda ürün kategorileri mi, karşılaştırmalar mı, kullanım rehberleri mi var? Kullanıcı satın almaya mı hazırlanıyor, bir kavramı mı öğreniyor? Hedef sorguyu bu beklentiyle birlikte kaydedin. “Kasko nedir?” ile “kasko teklifi al” için aynı içerik kurgusunu kullanmak, farklı ihtiyaçları tek sayfaya sıkıştırabilir.

Benzer sorgular için çok sayıda sayfa açmadan önce mevcut içerikleri karşılaştırın. Aynı ihtiyacı karşılayan iki yazı varsa birleştirme değerlendirilebilir; farklı ihtiyaçlara hizmet ediyorlarsa ikisini de korumak mantıklı olabilir. Kararı yalnızca aynı kelimenin geçmesine göre vermeyin. Sorgu dağılımını, kullanıcıya sunulan yanıtı, bağlantıları ve sayfaların dönüşüme katkısını birlikte inceleyin. Birleştirme yapılırsa eski URL’lerin akıbetini de planlayın.

Başlık ve açıklamadaki vaadi içerikle eşleştirin

Title, görünür ana başlık ve meta description aynı sayfayı tutarlı biçimde anlatmalıdır. Başlıkta ücretsiz olduğu söylenen bir araç ücretliyse sorun karakter sayısından önce vaatle ilgilidir. Google başlık bağlantısını farklı kaynaklardan oluşturabilir; arama açıklamasını ise sayfa içeriğinden veya meta description alanından seçebilir. Yazdığınız metnin aramada aynen gösterileceğini varsaymayın; değişimi sorgu bağlamında inceleyin.

Başlıkları bir kelimeyi tekrar tekrar yerleştirmek için kullanmayın. Okuyucunun sorularını mantıklı bir sıraya koyan H2 ve H3 yapısı oluşturun. Sayfanın ana yanıtını girişte verin, ayrıntıları ilgili bölümde açın. Kontrol sırasında yalnızca başlıklara bakarak içeriğin akışını anlamaya çalışın. Aynı anlama gelen bölümler, gereksiz tanımlar ve başka sayfalardan taşınmış genel paragraflar varsa bunları sadeleştirin.

Kaynak, yazar ve güncellik bilgisini kontrol edin

İçerikteki sayılar, karşılaştırmalar ve ürün özellikleri doğrulanabilir kaynaklara dayanmalıdır. Yazarın kim olduğu ve yazıyla ilişkili deneyimi anlaşılabilmelidir; verilmemiş bir deneyim uydurulmamalıdır. Google’ın yararlı içerik rehberi, özgün değer ve güvenilirliği sorgulamayı önerir. Yapay zekâyla hazırlanan metni de aynı ölçütlerle inceleyin. Akıcı yazılmış bir paragraf, içindeki bilginin doğru olduğuna dair kanıt oluşturmaz.

Güncelleme ihtiyacını yalnızca yazının yaşına bakarak belirlemeyin. Değişen ürün koşulu, kapanan araç, eski ekran görüntüsü veya geçersiz yönlendirme daha somut gerekçelerdir. Yazıyı anlamlı biçimde yenilediğinizde güncelleme tarihini değiştirin. Sadece tarih alanını ilerletmek içeriği güncel yapmaz. Özellikle düzenli tekrar kullanılan kontrol listelerinde artık çalışmayan araç adımlarını temizlemek, yeni madde eklemek kadar önem taşır.

Önemli sayfaların ilgili içeriklerden bağlantı aldığını kontrol edin. Bağlantı metni, açılacak sayfanın ne sunduğunu açıklamalıdır; her yerde “tıklayın” kullanmak bu bilgiyi taşımaz. Google’ın bağlantı önerileri, taranabilir bağlantı yapısını ve açıklayıcı metinleri ele alır. Menüye eklemek tek seçenek değildir: bir rehberdeki uygun bölümden hizmet sayfasına geçiş, okuyucunun sonraki adımını da kolaylaştırabilir.

Kırık iç bağlantıları ve gereksiz yönlendirme zincirlerini düzeltirken dış referansları da kontrol edin. Kaynak sayfası taşınmış, araştırma güncellenmiş veya bağlantının anlattığı bilgi değişmiş olabilir. Dışarıdan bağlantı kazanma tarafında ise kullanıcıya değer sağlayan araştırma, araç ve uzman katkılarını düşünün. Google’ın spam politikaları, sıralamayı etkilemek amacıyla bağlantı alım satımı gibi uygulamaları kapsar; bağlantı sayısını tek hedefe çevirmeyin.

Mobil kontrolde sayfanın ekrana sığmasıyla yetinmeyin. Menü açılıyor mu, form alanları doldurulabiliyor mu, hata mesajları anlaşılıyor mu? İçeriği örten katmanlar ve yer değiştiren butonlar işlemi zorlaştırabilir. Blog okuma, ürün seçme ve başvuru tamamlama gibi önemli görevleri gerçek cihazda deneyin. Bulduğunuz sorunu ekran, cihaz ve tekrar üretme adımlarıyla kaydedin; böylece düzeltmenin sonucu da test edilebilir.

Core Web Vitals için iyi deneyim eşikleri LCP’de 2,5 saniye veya altı, INP’de 200 milisaniye veya altı, CLS’de 0,1 veya altıdır. Değerlendirme, mobil ve masaüstü ayrılarak kullanıcı deneyimlerinin 75. yüzdelik diliminde yapılır. Laboratuvar testi sorun teşhisine yardımcı olur; gerçek kullanıcı verisiyle aynı ölçüm değildir. Bu yüzden tek bir yüksek test puanını bütün ziyaretçiler için başarı saymayın.

Yeterli alan verisi yoksa bu durumu “sorun yok” şeklinde yorumlamayın. Laboratuvar ölçümlerini, cihaz testlerini ve mümkünse kendi kullanıcı ölçümlerinizi birlikte kullanın. Önce hangi öğenin yavaşlık yarattığını belirleyin: büyük görsel, yoğun JavaScript veya geç gelen üçüncü taraf bileşeni farklı çözümler gerektirir. Düzeltme sonrasında aynı koşullarda yeniden test yapın ve alan verisinin değişimini ayrıca takip edin.

Yapılandırılmış veri, sayfanın sunduğu bilgiyi makine tarafından anlaşılabilir biçimde tanımlar. Kullanılan tür gerçek içeriğe uymalıdır; sayfada bulunmayan değerlendirme, fiyat veya yazar bilgisi eklenmemelidir. Google’ın yapılandırılmış veri kuralları, teknik doğruluğun yanında içerikle uyumu da ister. Doğrulama aracında hata çıkmaması, aramada zengin sonuç gösterileceği anlamına gelmez. Bu kontrolü içerik değişikliklerinden sonra yeniden yapın.

Yapay zekâ destekli aramalar için de önce bu temel erişim ve içerik kontrollerini tamamlayın. Google’ın AI özellikleri belgesi, AI Overviews ve AI Mode için ayrı bir özel optimizasyon gereksinimi olmadığını belirtir. Diğer sistemleri de kapsayan görünürlük incelemesini GEO kontrol listesi üzerinden genişletebilirsiniz. Bir platformun kuralını bütün yapay zekâ araçlarına genellemeyin; değerlendirme sistem bazında yapılmalıdır.

Search Console’da gösterim, tıklama, tıklama oranı ve ortalama konumu sayfa ve sorgu gruplarıyla inceleyin. Marka aramalarını mümkün olduğunca ayrı değerlendirin. Analitik tarafta organik ziyaretlerin hangi işlemleri tamamladığını takip edin. Dönüşüm oranı veya müşteri değeri hesabı gerektiğinde pazarlama hesaplayıcıları yardımcı olabilir; hesaplamada kullanılan ziyaret, kullanıcı ve işlem tanımlarını rapor boyunca tutarlı tutun.

Bir düzeltmeden sonra artış görülmesi, artışın bütünüyle o düzeltmeden kaynaklandığını kanıtlamaz. Dönemsel talep, kampanyalar ve başka site değişiklikleri de sonucu etkileyebilir. Değişiklik tarihini ve etkilenen sayfaları kaydedin; benzer dönemleri, cihazları ve sorgu gruplarını karşılaştırın. Teknik doğrulamayı performans değerlendirmesinden ayırın: hatanın giderilmesi hemen kontrol edilebilirken arama sonuçlarındaki etkiyi görmek daha uzun sürebilir.

İş listesini kapatırken şu sırayı kullanın:

1. Bulguyu örnek URL, mevcut durum ve beklenen sonuçla kaydedin; kontrol edilemeyen alanları ayrıca belirtin.
2. Etkilenen şablonları ve önemli sayfaları belirleyip sorumlu kişiyi, önceliği ve bağımlılıkları yazın.
3. Düzeltmeyi canlı ortamda aynı yöntemle doğrulayın; yalnızca görev durumunun tamamlandı olmasına güvenmeyin.
4. Yeniden tarama ve rapor güncellemelerini takip edin; teknik sonuçla trafik değişimini ayrı değerlendirin.
5. Şablon, alan adı veya içerik yapısı değiştiğinde ilgili kontrolleri tekrar açın.

Her kontrolde aynı büyüklükte denetim yapmak gerekmez. Yeni içerikte başlık, bağlantı ve kaynak kontrolleri yeterli bir ilk kapsam oluşturabilir; şablon değişikliğinde daha geniş teknik inceleme gerekir. Listenin ne zaman yeniden çalıştırılacağını değişiklik türüne bağlayın. Böylece önceki bulgular kaybolmaz, aynı hata tekrar araştırılmaz ve ekip gerçekten açık kalan işlere odaklanabilir. Kontrol listesi de günlük çalışmanın kullanılabilir bir parçası olur.